Scheren met een open scheermes vraagt wat oefening, maar levert een gladde scheerbeurt en een rustig ochtendritueel op. Je kiest eerst tussen een shavette met wisselmesjes of een klassiek massief mes. Daarna draait alles om een goede voorbereiding, de juiste hoek en een mes dat je goed onderhoudt.
- het verschil tussen een shavette en een massief open scheermes
- wat je nodig hebt om te beginnen
- hoe je stap voor stap scheert zonder jezelf te snijden
- hoe je het mes aanzet, slijpt en droog bewaart
Een open scheermes is een scheermes met één onbeschermd lemmet dat in een heft scharniert. Je scheert met de hand onder een vaste hoek, zonder de beschermkap die een systeem- of safety razor wel heeft.
Waarom zou je overstappen?
Met een systeemscheermes ben je snel klaar, maar de navulmesjes zijn duur en de meerdere mesjes kunnen bij een gevoelige huid irritatie en ingegroeide haartjes geven. Een open scheermes werkt met één snede die je zelf onder controle hebt. Een massief mes gaat bij goed onderhoud jaren, soms zelfs generaties, mee. Daarbij is het gewoon een prettig ritueel. Het dwingt je om even te vertragen en met aandacht bezig te zijn.
Shavette of massief open scheermes
Er zijn twee soorten open scheermessen, en ze verschillen vooral in onderhoud en gevoel.
| Shavette | Massief open scheermes | |
|---|---|---|
| Mesje | Verwisselbaar wegwerpmesje | Vast lemmet uit één stuk staal |
| Onderhoud | Vrijwel geen, je vervangt het mesje | Aanzetten voor elke scheerbeurt en af en toe slijpen |
| Aanschaf | Laag | Hoger, maar gaat zeer lang mee |
| Gevoel | Licht en zeer scherp, vergeeft minder fouten | Zwaarder en stabieler in de hand |
Een shavette is een goedkope manier om de techniek te leren, zonder dat je meteen een riem en slijpsteen nodig hebt. Veel scheerliefhebbers vinden een goed geslepen massief mes juist prettiger, omdat het gewicht helpt om een rustige, gelijkmatige beweging te maken. Koop je een massief mes, vraag dan of het scheerklaar geslepen wordt geleverd. Een nieuw mes dat nog niet scherp genoeg is, maakt het leren onnodig lastig.
Dit heb je nodig
- Een open scheermes. Een shavette of een massief mes dat scheerklaar is.
- Een scheerkwast en scheerzeep of scheercrème. Een goed schuim zorgt dat het mes glijdt en heft de haren op.
- Een aanzetriem. Alleen nodig bij een massief mes, meestal met een leren en een canvas kant.
- Aftershave of aluin. Om de huid na afloop te kalmeren. Een aluinsteen helpt ook bij kleine sneetjes.
Zo scheer je met een open scheermes
- Bereid je huid voor. Scheer na een warme douche of leg een paar minuten een warme, vochtige handdoek op je gezicht. Warme haren zijn zachter en makkelijker te scheren.
- Breng schuim aan. Klop met de kwast een vol, romig schuim op en werk het in kleine cirkels in, zodat de haren rechtop komen te staan.
- Pak het mes goed vast. Leg je duim tegen de onderkant van het lemmet bij het scharnier en je wijs- en middelvinger op de rug. Het heft wijst schuin naar achteren.
- Vind de juiste hoek. Houd het mes onder een hoek van ongeveer 30 graden ten opzichte van je huid. Te plat trekt aan de haren, te steil snijdt in je huid.
- Span je huid. Trek met je vrije hand de huid strak. Dit is de belangrijkste stap om sneetjes te voorkomen.
- Scheer met de groeirichting mee. Maak korte, rustige halen in de richting waarin je baard groeit. Druk niet, laat het mes het werk doen.
- Werk af. Wil je het extra glad, breng dan opnieuw schuim aan en scheer een tweede keer dwars op de groeirichting. Tegen de groeirichting in bewaar je voor later, als je meer ervaring hebt.
- Spoel en verzorg. Spoel je gezicht af met koud water en breng aftershave of een verzachtende balsem aan.
Begin met de makkelijke delen, zoals je wangen, en scheer de moeilijke stukken rond je kin, kaak en bovenlip in het begin nog gewoon met je oude scheermes. Zo bouw je zelfvertrouwen op zonder onnodige sneetjes.
Na het scheren is goede huidverzorging minstens zo belangrijk. Een eenvoudige routine met een milde reiniger en een vochtinbrengende crème houdt je huid rustig. Hoe je zo’n routine opbouwt, lees je in het stuk over een stralende huid voor mannen.
Onderhoud van een massief open scheermes
Aanzetten voor elke scheerbeurt
Voor elke scheerbeurt zet je het mes aan op een riem. Daarmee richt je de microscopisch fijne snede weer recht. Hang de riem op en trek hem strak. Leg het mes plat op de riem en beweeg het met de rug voorop over de riem, dus met de snede van je af. Kantel het mes over de rug en ga terug. Begin eventueel op de canvas kant en eindig op het leer. Een stuk of twintig tot dertig halen is meestal voldoende. Belangrijk is dat je het mes nooit met de snede voorop over de riem haalt, want dan snijd je erin.
Slijpen wanneer het nodig is
Aanzetten houdt het mes scherp, maar op den duur haalt dat niet genoeg meer uit. Dan moet het mes op een fijne slijpsteen. Hoe vaak dat nodig is, hangt af van hoe vaak je scheert en hoe zorgvuldig je aanzet. Voor veel mannen is dat eens in de paar maanden. Slijpen vraagt wat techniek. Je kunt het zelf leren of het mes laten slijpen door een messenslijper. Tussendoor kun je ook wat slijppasta op een aparte leren riem gebruiken om de snede scherp te houden.
Droog en veilig bewaren
Spoel het mes na gebruik af, droog het zorgvuldig met een zachte doek en laat het even open aan de lucht drogen voordat je het inklapt. Koolstofstaal roest snel. Een dun laagje olie op het lemmet helpt als je het mes een tijd niet gebruikt. Bewaar het buiten de vochtige badkamer en buiten bereik van kinderen.
Veelgestelde vragen
Is scheren met een open scheermes gevaarlijk?
Het mes is erg scherp, dus voorzichtigheid is nodig. Met een gespannen huid, een vlakke hoek en rustige halen blijft het bij hooguit een klein sneetje, zeker als je de lastige plekken eerst overslaat.
Hoe lang duurt het voordat je goed kunt scheren met een open mes?
De meeste mannen hebben een paar weken regelmatig oefenen nodig voordat het vlot gaat. Het helpt om in het begin elke dag een paar zones te scheren.
Hoe vaak moet je een open scheermes slijpen?
Aanzetten op de riem doe je voor elke scheerbeurt. Echt slijpen op een steen is pas nodig als aanzetten het mes niet meer scherp krijgt, vaak eens in de paar maanden.
Kun je beter met een shavette beginnen?
Dat kan prima, want het is een goedkope instap zonder onderhoud. Houd er wel rekening mee dat de wegwerpmesjes erg scherp zijn en minder fouten vergeven.
Wat doe je tegen scheerbultjes?
Scheer met de groeirichting mee, span je huid en zet niet te veel druk. Gebruik na afloop een verzachtende aftershave zonder alcohol.



