Nog één aflevering, en dan echt naar bed. Grote kans dat je die zin weleens tegen jezelf hebt gezegd. Binge-watching, het achter elkaar kijken van een flink aantal afleveringen, is uitgegroeid tot de normale manier om series te kijken. Hier lees je hoe dat zo gekomen is, waarom het zo verslavend voelt en hoe je ervan geniet zonder dat je slaap of je weekend eronder lijdt.
- wat binge-watching precies is en waar de term vandaan komt
- hoe streamingdiensten de manier van kijken hebben veranderd
- waarom je brein moeilijk stopt na een cliffhanger
- praktische tips voor een kijkmarathon die leuk blijft
Binge-watching is het achter elkaar kijken van meerdere afleveringen van een serie, vaak een groot deel van een seizoen of zelfs een heel seizoen in één zit.
Waar de term binge-watching vandaan komt
Het woord is afgeleid van binge-drinking, het in korte tijd drinken van veel alcohol. Bij binge-watching gaat het niet om drank maar om schermtijd. Er is geen officiële grens, maar meestal spreek je ervan als je drie of meer afleveringen van dezelfde serie in één keer kijkt. Bij films noemen mensen het ook weleens zo als je een complete trilogie op één avond wegkijkt.
Echt nieuw is het verschijnsel niet. Vroeger zaten mensen hele weekenden met een stapel dvd-boxen op de bank. Het verschil is dat het nu zonder moeite kan. Je hoeft niets te kopen, niets te wisselen en de volgende aflevering start vaak vanzelf.
Hoe streaming de manier van kijken veranderde
Lange tijd bepaalde de televisiezender wanneer je keek. Elke week één nieuwe aflevering, op een vast tijdstip. Streamingdiensten braken met die traditie door complete seizoenen in één keer online te zetten. Een bekend vroeg voorbeeld is House of Cards, waarvan in 2013 het hele eerste seizoen op dezelfde dag beschikbaar kwam.
Daarmee kwam de kijker zelf aan het stuur. Je kijkt wanneer je wilt, op welk scherm je wilt en zoveel als je wilt. Op een iPhone kan dat zelfs in een klein zwevend venster, dankzij beeld-in-beeld uit iOS 14. Tegenwoordig kiezen diensten overigens niet altijd meer voor alles tegelijk. Sommige grote series verschijnen weer per week, zodat er langer over gepraat wordt. Andere worden in twee delen uitgebracht. Binge-watchen kan dus nog steeds, alleen soms pas als een seizoen helemaal uit is.
Waarom stoppen zo lastig is
Series zijn slim opgebouwd. Een aflevering eindigt vaak net op het moment dat er iets spannends gebeurt. Je brein wil weten hoe het afloopt en wil de spanning oplossen. Als de volgende aflevering dan binnen een paar seconden automatisch begint, is de drempel om door te kijken bijna weg.
Daarnaast is het gewoon ontspannend. Je hoeft niets, je duikt in een andere wereld en je leeft mee met personages die je na een paar afleveringen goed kent. Dat maakt een kijkmarathon een prima manier om na een drukke week tot rust te komen, zolang het een keuze blijft en geen gewoonte die je slaap opeet.
Zo houd je een kijkmarathon leuk
- Zet autoplay uit. Als je zelf op afspelen moet drukken, beslis je bewust of je nog een aflevering kijkt.
- Spreek een eindtijd af. Kies vooraf hoeveel afleveringen je kijkt, en stop liever midden in een aflevering dan na een cliffhanger.
- Sta regelmatig op. Loop na elke aflevering even rond, pak water of doe een paar rekoefeningen. Lang stilzitten is niet goed voor je lijf, dus kijk ook eens of je verder genoeg beweegt.
- Let op je snacks. Een zak chips per aflevering tikt snel aan. Zet een bakje neer in plaats van de hele zak.
- Bescherm je nachtrust. Schermlicht en spanning maken het lastiger om in slaap te vallen. Stop een half uur voor je naar bed gaat.
Samen bingen is nog leuker
Een serie wegkijken hoeft geen solo-activiteit te zijn. Met een paar vrienden een miniserie of een documentairereeks in één weekend afkijken, is een prima alternatief voor een avondje uit. Zorg voor goed eten, een comfortabele bank en spreek af dat niemand stiekem vooruitkijkt. Wil je liever iets live kijken met de groep, dan vind je tips voor een geslaagde voetbalavond.
Kijk je altijd via legale streamingdiensten of zenders. Kastjes en apps die betaalde zenders en films gratis aanbieden, zijn in Nederland illegaal, ook als je de content alleen streamt en niet downloadt.
Welke series lenen zich voor een marathon
Niet elke serie werkt even goed in één ruk. Miniseries met een duidelijk begin en einde zijn ideaal, omdat je het verhaal in één weekend kunt afmaken. Ook series met korte afleveringen van een half uur kijk je makkelijk achter elkaar. Lange series met tientallen seizoenen zijn eerder iets voor een paar weken, met af en toe een avondje meerdere afleveringen. Zo blijft het een traktatie en geen verplichting.
Veelgestelde vragen
Vanaf hoeveel afleveringen is het binge-watching?
Er is geen vaste grens, maar meestal spreek je ervan als je drie of meer afleveringen van dezelfde serie achter elkaar kijkt.
Is binge-watching slecht voor je?
Af en toe een avond of weekend series kijken is geen probleem. Het wordt minder gezond als je er structureel slaap voor inlevert of urenlang stilzit zonder te bewegen.
Hoe stop je met doorkijken?
Zet autoplay uit in de instellingen van je streamingdienst en bepaal vooraf hoeveel afleveringen je kijkt. Stoppen halverwege een aflevering is makkelijker dan direct na een cliffhanger.
