Eet je gevarieerd, dan heb je als man meestal geen multivitamine nodig. Je haalt dan genoeg vitamines en mineralen uit gewone voeding. Er zijn wel uitzonderingen, zoals vitamine D als je weinig buiten komt of ouder bent dan 70, en B12 als je veganistisch eet. Hieronder lees je wie er wel iets extra nodig heeft en waar je op let als je toch een pot koopt.
- wanneer je als man echt een supplement nodig hebt
- waarom gevarieerd eten meestal genoeg is
- het verschil tussen een multivitamine en losse supplementen
- welke risico's te veel vitamine A en ijzer geven
- waar je op let bij het kiezen en wanneer je naar de huisarts gaat
Een multivitamine is een supplement met een mix van vitamines en vaak ook mineralen in één tablet. Voor gezonde mannen die gevarieerd eten, is zo'n tablet volgens het Voedingscentrum meestal niet nodig.
Het korte antwoord voor de meeste mannen
Het Voedingscentrum en de Gezondheidsraad zijn er duidelijk over. Wie eet volgens de Schijf van Vijf, krijgt genoeg vitamines en mineralen binnen. Een multivitamine voegt dan weinig toe. Hoge doseringen hebben ook geen bewezen extra voordeel voor je gezondheid, je energie of je weerstand.
Dat de schappen vol staan met potten speciaal voor mannen, zegt dus vooral iets over marketing. Het betekent niet dat jouw lichaam iets tekortkomt. Twijfel je of je genoeg binnenkrijgt, kijk dan eerst naar je bord. Ook hoeveel je per dag eet speelt mee, want wie structureel weinig eet, krijgt ook minder voedingsstoffen binnen.
Wie heeft als man wel iets extra nodig
Er zijn een paar groepen voor wie een supplement wel zinvol is. Het gaat dan bijna altijd om één of twee losse stoffen, niet om een complete multivitamine.
| Situatie | Advies | Hoeveel per dag |
|---|---|---|
| Je hebt een getinte of donkere huid | Vitamine D, het hele jaar | 10 microgram |
| Je komt overdag weinig buiten | Vitamine D, het hele jaar | 10 microgram |
| Je bent 70 jaar of ouder | Vitamine D, het hele jaar | 20 microgram |
| Je eet veganistisch | Vitamine B12 en verrijkte producten | 2,8 microgram |
Vitamine D en de winter
Je maakt vitamine D vooral zelf aan als de zon op je huid schijnt. Van ongeveer november tot februari staat de zon in Nederland daarvoor te laag. Je lichaam teert dan op de voorraad die je in het voorjaar en de zomer hebt opgebouwd. Ben je tussen maart en oktober dagelijks 15 tot 30 minuten buiten met je gezicht en handen onbedekt, dan heb je als gezonde man tot je 70e geen extra vitamine D nodig, ook niet in de winter.
Zit je de hele dag binnen, werk je nachtdiensten of kom je om een andere reden weinig buiten, dan geldt het advies van 10 microgram per dag wel. Twijfel je, dan kan een supplement van 10 microgram geen kwaad. Vanaf je 70e wordt het advies voor iedereen 20 microgram per dag, omdat je huid dan minder vitamine D aanmaakt.
B12 als je weinig of geen dierlijke producten eet
Vitamine B12 zit bijna alleen in dierlijke producten. Eet je veganistisch, neem dan een B12-supplement en kies daarnaast voor producten met toegevoegde B12, zoals sommige plantaardige drinks. Als vegetariër haal je B12 meestal uit zuivel en eieren. Eet je daar weinig van, dan is een supplement ook voor jou verstandig. Op oudere leeftijd neemt de opname van B12 af, waardoor een tekort vaker voorkomt.
Multivitamine of losse supplementen
Een multivitamine bevat een breed pakket aan vitamines en mineralen. Losse supplementen bevatten één stof, zoals alleen vitamine D of alleen B12. Voor bijna elke man die iets extra nodig heeft, is een los supplement de betere keus. Je neemt dan precies wat je mist en niet allerlei stoffen waar je al genoeg van binnenkrijgt.
Een multivitamine kan handig zijn als je tijdelijk slecht eet, bijvoorbeeld tijdens ziekte of een periode met weinig eetlust. Ook dan is het verstandig er een te kiezen met lage doseringen, rond de referentie-inname. Zie het als een tijdelijke aanvulling en niet als vervanging van goed eten.
Te veel is ook niet goed
Veel mensen denken dat extra vitamines in het ergste geval gewoon je lichaam uitplassen. Voor een deel van de vitamines klopt dat, maar niet voor allemaal. Sommige stoffen stapelen zich op, en dan kan te veel juist schade doen.
- Vitamine A. Een man heeft ongeveer 800 microgram per dag nodig. De veilige bovengrens ligt op 3000 microgram. Wie lange tijd te veel binnenkrijgt, kan last krijgen van hoofdpijn, misselijkheid en problemen met huid en botten. Lever en hooggedoseerde supplementen zijn de grootste bronnen.
- IJzer. Mannen verliezen weinig ijzer en hebben ongeveer 11 milligram per dag nodig. Dat haal je makkelijk uit vlees, volkoren brood en peulvruchten. Het Voedingscentrum raadt mannen supplementen met ijzer af. Te veel ijzer kan schade aan je lever geven en hangt samen met een grotere kans op hart- en vaatziekten en diabetes type 2.
- Bètacaroteen. Rook je, neem dan geen supplementen met veel bètacaroteen. Bij rokers verhoogt dat de kans op longkanker.
- Vitamine D. Ook hier geldt een grens. Volwassenen houden het onder de 100 microgram per dag, en een megadosis maakt je niet gezonder.
Let op ijzerstapeling. Ongeveer één op de tweehonderd mensen heeft hemochromatose, een erfelijke aandoening waarbij je lichaam te veel ijzer opneemt. Je merkt dat lang niet altijd. Een multivitamine met ijzer is dan extra onverstandig.
Hier let je op als je toch iets wilt nemen
Wil je toch een multivitamine of een los supplement, dan maakt een paar minuten op het etiket kijken veel uit. Zo houd je het veilig en betaal je niet voor stoffen die je niet nodig hebt.
- Kijk naar het percentage van de referentie-inname. Op het etiket staat per stof hoeveel procent van de dagelijkse behoefte erin zit. Rond de 100 procent is genoeg, want je eet er ook nog gewoon bij.
- Laat megadoses staan. Tabletten met vele honderden procenten van de behoefte bieden geen extra voordeel en verhogen de kans op te veel.
- Kies liever een multivitamine zonder ijzer. Of een variant met weinig ijzer, tenzij de huisarts je iets anders adviseert.
- Wees voorzichtig met keurmerken en claims. Een keurmerk zegt vaak iets over de productie of over de afwezigheid van verboden stoffen, niet over of het supplement werkt of dat jij het nodig hebt. Woorden als boost, energie en vitaliteit op de verpakking zijn vooral reclame.
- Check je medicijnen. Sommige supplementen beïnvloeden de werking van medicijnen, zoals vitamine K bij bepaalde bloedverdunners. Vraag bij twijfel de apotheker om mee te kijken.
Het beste supplement blijft voor de meeste mannen gewoon een goed eetpatroon met genoeg groente, fruit, volkoren producten en vis. Wil je daar werk van maken, dan helpt deze gids voor een gezonde levensstijl je op weg.
Wanneer laat je je bloed prikken
Zelf een pot vitamines kopen omdat je moe bent, is begrijpelijk maar niet de slimste stap. Vermoeidheid heeft veel mogelijke oorzaken, van slecht slapen en stress tot bloedarmoede of een trage schildklier. Een supplement kan zo’n oorzaak maskeren of er helemaal niets aan doen.
Ga naar de huisarts als je langer dan een paar weken moe bent zonder duidelijke reden, als je tintelingen of een doof gevoel in je handen of voeten hebt, of als je ongewild afvalt. De huisarts bepaalt of bloedonderzoek zinvol is en waar er dan naar gekeken wordt. Eet je al jaren veganistisch, of ben je ouder en eet je weinig, vraag dan gerust of je B12 een keer gecontroleerd kan worden. Komt er een tekort uit, dan krijg je een gericht advies in plaats van een gok uit het schap.
Veelgestelde vragen
Heeft een man een multivitamine nodig?
Meestal niet. Eet je gevarieerd volgens de Schijf van Vijf, dan krijg je genoeg vitamines en mineralen binnen en voegt een multivitamine weinig toe.
Wat is de beste multivitamine voor mannen?
De beste keus is er een met doseringen rond de 100 procent van de referentie-inname en zonder of met weinig ijzer. Vaak is een los supplement, zoals alleen vitamine D of B12, nog beter omdat je dan alleen neemt wat je echt mist.
Moet je als man in de winter vitamine D slikken?
Kom je tussen maart en oktober dagelijks een kwartier tot een half uur buiten en ben je jonger dan 70, dan is dat niet nodig. Kom je weinig buiten, heb je een donkere huid of ben je 70 of ouder, dan geldt het advies wel, het hele jaar door.
Kan te veel vitamines kwaad?
Ja, vooral bij vitamine A, vitamine D en ijzer, omdat die zich in je lichaam kunnen ophopen. Hou je aan doseringen rond de dagelijkse behoefte en vermijd megadoses.



