Een hartaanval bij mannen herkennen aan deze symptomen

Het bekendste symptoom van een hartaanval is een drukkende of beklemmende pijn midden op je borst die in rust niet weggaat. Maar niet elke hartaanval voelt als in de film. Hier lees je welke signalen je serieus neemt, wanneer je meteen 112 belt en wat je doet tot de ambulance er is.

Een hartaanval, ook wel hartinfarct, ontstaat als een kransslagader van het hart plotseling verstopt raakt. Een deel van de hartspier krijgt dan geen zuurstof meer en raakt beschadigd als de bloedstroom niet snel herstelt.

Wat gebeurt er bij een hartaanval

Je hartspier krijgt zijn bloed via de kransslagaders. In de loop van de jaren kan er vet en kalk in de wand van die slagaders neerslaan. Scheurt zo’n vernauwing open, dan vormt zich een bloedstolsel dat de slagader in korte tijd afsluit. Het stuk hartspier achter de afsluiting krijgt dan geen zuurstof meer.

Hoe sneller de slagader weer open is, hoe minder schade er overblijft. Daarom draait alles bij een hartaanval om tijd. In het ziekenhuis openen artsen de slagader meestal met een dotterbehandeling. Hoe eerder je daar bent, hoe beter je hart het herstel aankan.

De bekende symptomen van een hartaanval

Bij de meeste mannen begint een hartaanval met pijn op de borst. Die pijn voelt vaak anders dan een gewone steek of spierpijn.

• Druk op de borst. Een drukkende, knellende of beklemmende pijn midden op de borst of iets naar links, alsof er een band om je borstkas wordt aangetrokken.
• Pijn die niet weggaat. De pijn blijft ook als je stilzit of ligt, langer dan een paar minuten.
• Uitstraling. De pijn trekt door naar je linkerarm, beide armen, je schouders, hals, kaak, rug of maagstreek.
• Zweten en misselijkheid. Je krijgt het klam of koud zweet, wordt misselijk of moet overgeven.
• Bleek of grauw. Anderen zien vaak eerder dan jij dat je er slecht uitziet.
• Onrust of angst. Veel mensen hebben het gevoel dat er iets ernstig mis is.

Minder typische signalen die je ook serieus neemt

Niet iedereen voelt die klassieke druk op de borst. Bij een kleiner infarct, bij oudere mannen en bij mannen met diabetes zijn de klachten soms vaag. Dat maakt ze makkelijk te negeren.

• Pijn tussen de schouderbladen. Of alleen in de kaak, nek of bovenbuik, zonder duidelijke pijn op de borst.
• Een gevoel van zware maagklachten. Veel mannen denken aan iets verkeerds gegeten of aan brandend maagzuur.
• Plotselinge benauwdheid. Je bent ineens kortademig, ook zonder inspanning.
• Extreme moeheid of duizeligheid. Je voelt je opeens doodop, licht in je hoofd of bijna flauw.
• Hartkloppingen. Een onrustig, snel of onregelmatig gevoel in je borst, samen met andere klachten.

Zo’n signaal op zich betekent niet meteen dat het je hart is. Maar komen deze klachten plotseling op, in combinatie met elkaar of met druk op de borst, dan wacht je niet af.

Wanneer bel je direct 112

Dit doe je meteen bij een vermoeden van een hartaanval

1. Bel 112. Vraag om een ambulance en zeg dat het om pijn op de borst gaat. De meldkamer stelt een paar vragen en vertelt wat je moet doen.
2. Stop met wat je doet. Ga zitten of half liggen en beweeg zo min mogelijk.
3. Rijd niet zelf naar het ziekenhuis. Laat je ook niet brengen. In de ambulance kunnen ze direct een hartfilmpje maken, medicijnen geven en je naar het juiste ziekenhuis brengen. Valt je hart onderweg stil, dan is er meteen hulp.
4. Zorg dat de hulp binnen kan. Zet de voordeur open of laat iemand bij je blijven die de ambulance opvangt.
5. Neem alleen medicijnen in overleg. Heb je van je arts een spray voor onder de tong gekregen, gebruik die dan zoals afgesproken. Neem verder niets in tenzij de meldkamer of een arts dat zegt.

Ben je bij iemand anders met deze klachten, dan doe je hetzelfde. Blijf bij hem, hou hem rustig en let goed op of hij blijft reageren en normaal ademt.

Als iemand niet meer reageert

Reageert iemand niet meer en ademt hij niet of niet normaal, dan is er waarschijnlijk sprake van een hartstilstand. Bel 112 en zet je telefoon op de luidspreker. Begin meteen met reanimeren door stevig en snel in het midden van de borstkas te drukken, ongeveer 100 tot 120 keer per minuut. Laat iemand anders een AED halen en volg de gesproken instructies van het apparaat zodra het er is. De meldkamer kan ook burgerhulpverleners in de buurt oproepen.

Je hoeft geen expert te zijn. Wie niets doet, maakt het alleen maar erger. Een reanimatiecursus duurt meestal maar een avond en geeft je het vertrouwen om in te grijpen.

Het verschil tussen een hartaanval en een hartstilstand

De twee woorden worden vaak door elkaar gebruikt, maar het zijn verschillende dingen. Bij een hartaanval is een kransslagader verstopt. Het hart klopt nog en de persoon is meestal bij bewustzijn. Hij heeft pijn, is bang en kan vaak nog praten.

Bij een hartstilstand slaat het hart op hol of stopt het met pompen. Binnen enkele seconden raakt iemand bewusteloos en ademt hij niet meer normaal. Een hartaanval kan wel uitmonden in een hartstilstand, en dat maakt snel 112 bellen zo belangrijk.

	Hartaanval	Hartstilstand
Oorzaak	Verstopte kransslagader	Het hart pompt niet meer
Bewustzijn	Meestal bij kennis	Binnen seconden bewusteloos
Ademhaling	Ademt, soms benauwd	Ademt niet of niet normaal
Wat je doet	112 bellen en rust houden	112 bellen, reanimeren en een AED gebruiken

Buiten het ziekenhuis krijgen in Nederland elk jaar zo’n 15.000 tot 17.000 mensen een hartstilstand. De kans op overleven is het grootst als binnen zes minuten wordt gestart met reanimeren en een AED wordt ingezet.

Risicofactoren waar mannen extra op letten

Mannen krijgen gemiddeld op jongere leeftijd een hartaanval dan vrouwen. Vanaf je veertigste, vijfenveertigste loopt het risico duidelijk op. Een deel van de risicofactoren heb je zelf in de hand.

• Roken. Dit is een van de grootste risicofactoren. Stoppen loont op elke leeftijd.
• Hoge bloeddruk. Je merkt er meestal niets van, dus laat hem af en toe meten.
• Hoog cholesterol. Ook dit voel je niet. Een bloedtest laat zien hoe het ervoor staat.
• Diabetes. Suikerziekte beschadigt de bloedvaten en maakt de klachten van een hartaanval soms vager.
• Buikvet en overgewicht. Vooral vet rond je buik weegt zwaar. Kijk bij je ideale gewicht daarom ook naar je buikomvang.
• Weinig beweging. Wie veel zit, heeft een grotere kans op hart- en vaatziekten. Lees hier hoeveel beweging je nodig hebt.
• Familie. Hebben je vader, moeder, broer of zus op jonge leeftijd hart- en vaatziekten gekregen, dan is jouw risico ook hoger.
• Veel stress en alcohol. Langdurige stress en flink drinken drijven je bloeddruk op.

Een minder bekend signaal zijn erectieproblemen. Die ontstaan vaak doordat bloedvaten vernauwd raken, en de kleine vaten in je penis merken dat eerder dan de kransslagaders. Bespreek het dus gewoon met je huisarts. Die kan meteen naar je hart en bloedvaten kijken.

Wil je je risico verkleinen, dan helpt een gezonde basis meer dan losse trucjes. Deze gids voor een gezonde levensstijl zet de belangrijkste stappen op een rij.

Wanneer ga je bij twijfel naar de huisarts

Niet elke pijn op de borst komt van je hart. Spieren, je maag, je slokdarm, je longen en stress kunnen ook pijn op de borst geven. Toch is het verstandig om klachten niet zelf weg te verklaren.

• Pijn bij inspanning. Krijg je druk op de borst bij traplopen, sporten of in de kou, en zakt die in rust binnen een paar minuten weg? Bel dan nog dezelfde dag je huisarts. Dit kan wijzen op vernauwde kransslagaders.
• Steeds terugkerende vage klachten. Ben je al weken sneller buiten adem of vaker moe dan je van jezelf kent, maak dan een afspraak.
• Je hebt risicofactoren. Rook je, heb je overgewicht of komen hartziekten voor in je familie, dan kun je je bloeddruk en cholesterol laten controleren.

Buiten kantooruren bel je bij twijfel de huisartsenpost. Blijft de pijn in rust aanwezig of wordt hij erger, dan bel je niet de huisarts maar 112.

Veelgestelde vragen