De meeste mannen plassen overdag zo’n 5 tot 7 keer en ’s nachts niet of één keer. Moet je vaker, dan zit de oorzaak vaak in wat en hoeveel je drinkt. Soms is veel plassen een teken van iets anders, zoals een vergrote prostaat, een blaasontsteking of diabetes. Hier lees je wat normaal is en wanneer je beter even naar de huisarts gaat.
- hoe vaak plassen per dag en per nacht normaal is
- welke onschuldige oorzaken er zijn
- welke oorzaken aandacht vragen
- bij welke signalen je naar de huisarts gaat
- wat je zelf kunt doen
Je spreekt van vaak plassen als je meer dan 8 keer per etmaal moet, of vaker dan om de 2 uur. Moet je ’s nachts 2 keer of vaker uit bed om te plassen, dan heet dat nycturie.
Hoe vaak plassen is normaal?
Hoe vaak je naar de wc gaat, hangt vooral af van hoeveel je drinkt. Gemiddeld plas je overdag 5 tot 7 keer, ongeveer om de 3 tot 4 uur. Bij elkaar maak je dan zo’n 1 tot 1,5 liter urine per dag.
’s Nachts hoeft de meeste mannen er niet of één keer uit. Na je vijftigste wordt dat vaker, want je blaas houdt dan minder goed vast en je prostaat groeit. Eén keer per nacht opstaan is op die leeftijd heel gewoon.
| Situatie | Wat het betekent |
|---|---|
| 5 tot 7 keer per dag | Normaal, bij een gemiddelde hoeveelheid drinken. |
| Meer dan 8 keer per etmaal | Komt vaak door veel drinken, koffie of alcohol. Blijft het zonder duidelijke reden, laat het dan nakijken. |
| ’s Nachts 0 of 1 keer | Normaal, zeker na je vijftigste. |
| ’s Nachts 2 keer of vaker | Kan komen door laat drinken, maar ook door een vergrote prostaat of een andere oorzaak. Heb je er last van, ga dan naar de huisarts. |
Moet je vaker, maar heb je er geen last van en voel je je verder goed? Dan is er meestal niets aan de hand. Het wordt pas een reden om op te letten als het je slaap of je dag verstoort, of als er andere klachten bij komen.
Onschuldige oorzaken van veel plassen
Vaak is de verklaring simpel. Je lichaam voert gewoon af wat je erin stopt, en sommige dranken werken extra hard mee.
- Veel drinken. Drink je ruim boven de 2 liter per dag, bijvoorbeeld omdat je veel sport of een fles water op je bureau hebt staan, dan plas je ook meer.
- Koffie en thee. Cafeïne prikkelt je blaas en laat je nieren meer vocht afvoeren. Een paar bakken extra op een drukke werkdag merk je meteen.
- Alcohol. Bier en wijn remmen een hormoon dat ervoor zorgt dat je lichaam vocht vasthoudt. Na een avond in de kroeg sta je daardoor vaker bij de pot, en ’s nachts vaak ook.
- Kou. Als je het koud hebt, trekken de bloedvaten in je huid samen. Er gaat meer bloed naar je romp en je nieren gaan meer urine maken. Daarom moet je na een winterwandeling vaak meteen naar de wc.
- Laat op de avond drinken. Een groot glas water of een biertje vlak voor het slapen is een bekende reden om er ’s nachts uit te moeten.
Oorzaken die aandacht vragen
Soms is vaak plassen een signaal dat er iets anders speelt. Dit zijn de oorzaken die bij mannen het vaakst voorkomen. Alleen een arts kan zeggen wat het bij jou is.
Een vergrote prostaat
De prostaat ligt onder je blaas, om de plasbuis heen. Bij de meeste mannen groeit hij vanaf een jaar of 50 langzaam. Dat is goedaardig, maar hij kan dan op de plasbuis drukken. Je straal wordt slapper, het duurt langer voordat het op gang komt, je druppelt na en je hebt het gevoel dat je blaas niet helemaal leeg is. Daardoor moet je ook vaker, vooral ’s nachts.
Een blaasontsteking
Bij mannen komt een blaasontsteking minder vaak voor dan bij vrouwen, maar het gebeurt wel. Je moet vaak en met spoed plassen, het brandt of doet pijn en er komt steeds maar een beetje uit. Bij mannen behandelt de huisarts een blaasontsteking altijd, omdat de prostaat of de nieren mee ontstoken kunnen raken.
Een overactieve blaas
Bij een overactieve blaas trekt de blaasspier samen terwijl hij nog lang niet vol is. Je voelt dan plotseling een sterke aandrang, soms zo sterk dat je het niet goed kunt ophouden. Er komt vaak maar weinig urine. Blaastraining en bekkenbodemoefeningen helpen veel mannen.
Diabetes
Bij diabetes zit er te veel suiker in je bloed. Je nieren proberen die suiker kwijt te raken en trekken daarbij veel water mee. Je plast dus grote hoeveelheden, krijgt veel dorst, bent moe en kunt zonder reden afvallen. Overgewicht en weinig bewegen verhogen de kans op diabetes type 2, dus kijk ook eens naar een gezond gewicht voor jouw lengte.
Medicijnen
Sommige medicijnen laten je meer plassen. Bekend zijn plaspillen tegen hoge bloeddruk of vocht vasthouden, maar ook andere middelen kunnen invloed hebben. Begonnen de klachten kort nadat je met een nieuw medicijn startte? Stop er niet zelf mee, maar vraag je huisarts of apotheker of het verband houdt.
Deze signalen zijn een reden voor de huisarts
Vaak plassen op zich is zelden gevaarlijk. Het wordt anders als je het samen met een van deze klachten hebt.
- Bloed in je urine. Rode, roze of bruine plas zonder duidelijke reden laat je altijd nakijken, ook als je verder geen pijn hebt.
- Pijn of branden bij het plassen. Dat wijst vaak op een ontsteking.
- Koorts. Koorts samen met plasklachten kan betekenen dat de ontsteking verder zit, in je prostaat of nieren. Bel dan dezelfde dag.
- Een slappe straal. Moet je persen, duurt het lang voordat het komt of druppel je na, dan kan je prostaat de oorzaak zijn.
- Veel dorst en afvallen. Samen met veel plassen en moeheid zijn dat de bekende signalen van diabetes.
Wanneer ga je naar de huisarts? Maak een afspraak als je zonder duidelijke reden vaker plast dan normaal en er last van hebt, of als je ’s nachts meerdere keren je bed uit moet. Bel dezelfde dag bij pijn bij het plassen samen met koorts, rillingen of een ziek gevoel, of als er bloed in je urine zit. Kun je helemaal niet plassen terwijl je blaas vol en pijnlijk is? Bel dan direct de huisarts of de huisartsenpost.
Veel mannen stellen een bezoek uit omdat het onderwerp wat ongemakkelijk voelt. Je huisarts hoort deze klachten elke week. Neem een paar dagen een plasdagboek mee, met hoeveel je drinkt, hoe vaak je plast en hoeveel er komt. Dat maakt het gesprek een stuk makkelijker.
Wat kun je zelf doen
Is er geen medische oorzaak, of wil je eerst zelf iets proberen? Met deze aanpassingen merken veel mannen al snel verschil.
- Drink genoeg, maar niet te veel. Zo’n 1,5 tot 2 liter per dag is voor de meeste mannen voldoende. Minder drinken om minder te plassen werkt averechts, want geconcentreerde urine prikkelt je blaas juist.
- Verschuif je drinken naar overdag. Drink in de twee uur voor het slapen weinig, en vooral geen koffie, thee of alcohol.
- Minder cafeïne en alcohol. Wissel koffie af met water of cafeïnevrije thee en beperk bier en wijn.
- Plas voor je naar bed gaat. Ga vlak voor het slapen nog even, ook als je weinig aandrang voelt.
- Neem de tijd op de wc. Ga bij een slappe straal rustig zitten en wacht na het plassen even. Zo raakt je blaas beter leeg.
- Train je blaas. Merk je dat je vaak gaat bij een beetje aandrang, stel het plassen dan steeds iets langer uit. Zo leert je blaas weer meer vast te houden.
- Blijf in beweging. Een gezond gewicht verkleint de kans op diabetes en vermindert de druk op je blaas. Lees ook hoeveel beweging je echt nodig hebt.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak plassen per dag is normaal voor een man?
De meeste mannen plassen overdag 5 tot 7 keer. Moet je meer dan 8 keer per etmaal, dan spreek je van vaak plassen.
Is het normaal om 's nachts te moeten plassen?
Eén keer per nacht is normaal, zeker na je vijftigste. Moet je er 2 keer of vaker uit en heb je daar last van, laat het dan nakijken door je huisarts.
Kan vaak plassen door de prostaat komen?
Ja, een vergrote prostaat is bij mannen boven de 50 een veelvoorkomende oorzaak. Je hebt dan vaak ook een slappe straal en het gevoel dat je blaas niet leeg is.
Waarom moet je vaker plassen als je het koud hebt?
Bij kou trekken de bloedvaten in je huid samen, waardoor er meer bloed naar je nieren gaat. Die maken dan meer urine aan.
