Een blaasontsteking komt bij mannen minder vaak voor dan bij vrouwen, maar als je hem krijgt, ga je er altijd mee naar de huisarts. Bij mannen kan de ontsteking namelijk doorschieten naar de prostaat of de nieren. Bel dezelfde dag als het plassen brandt en je steeds moet, en direct als je koorts of rillingen krijgt. Hieronder lees je hoe je het herkent en wat er daarna gebeurt.
- aan welke klachten je een blaasontsteking herkent
- waarom het bij mannen anders is dan bij vrouwen
- wanneer het spoed is
- wat de huisarts doet en hoe lang de kuur duurt
- wanneer het ook een soa kan zijn
Een blaasontsteking is een infectie van de blaas door bacteriën, meestal darmbacteriën die via de plasbuis naar binnen komen. Bij mannen telt een blaasontsteking altijd als een infectie die de huisarts met antibiotica behandelt.
Zo herken je een blaasontsteking
De klachten komen vaak vrij plotseling op. Je merkt het vooral als je naar de wc gaat, en dat wil je steeds vaker.
- Een branderig gevoel bij het plassen. Het prikt, brandt of doet gewoon pijn als de urine komt.
- Vaak moeten. Je hebt steeds aandrang, maar er komt elke keer maar een klein beetje uit.
- Moeilijk ophouden. De aandrang is zo sterk dat je ineens haast moet maken.
- Bloed bij het plassen. Je urine is roze, rood of bruinig van kleur.
- Troebele of vies ruikende urine. Soms zie je ook wat pus uit je plasbuis komen.
Je hoeft niet al die klachten tegelijk te hebben. Twee of drie ervan is al genoeg reden om te bellen. Moet je alleen vaker plassen zonder pijn, dan kunnen er ook andere oorzaken spelen. Die lees je in het stuk over vaak plassen als man.
Waarom is een blaasontsteking bij mannen anders
Bij vrouwen gaat een blaasontsteking vaak vanzelf over, of met een korte kuur. Bij mannen ligt dat anders. Je plasbuis is langer, waardoor bacteriën minder makkelijk je blaas bereiken. Lukt dat toch, dan is er vaak een reden voor, en die wil de huisarts weten.
Daarnaast heb je een prostaat, die onder je blaas om de plasbuis heen ligt. Een ontsteking kan zich daarheen verplaatsen, of omhoog naar je nieren. Dan word je flink ziek. Daarom krijg je als man altijd antibiotica, ook als de klachten mild lijken. Afwachten en veel water drinken, wat bij vrouwen soms volstaat, is voor jou geen optie.
Wanneer is het spoed
Bij een gewone blaasontsteking bel je dezelfde dag, maar je hoeft niet meteen alles te laten vallen. Bij deze signalen ligt dat anders. Ze wijzen erop dat de infectie verder zit, in je prostaat of je nieren.
- Koorts. Een temperatuur van 38 graden of hoger.
- Koude rillingen. Je ligt te klappertanden onder het dekbed.
- Pijn in je flank of onderrug. Een zeurende pijn opzij in je rug, ter hoogte van je nieren.
- Pijn tussen je anus en je balzak. Dat kan wijzen op een ontstoken prostaat.
- Je voelt je echt ziek. Je bent suf, verward, ademt snel of hebt een snelle hartslag.
- Je kunt niet plassen. Je blaas voelt vol en pijnlijk, maar er komt niets.
Wanneer bel je dezelfde dag? Bel je huisarts, of buiten kantoortijd de huisartsenpost, zodra het plassen pijn doet of brandt en je steeds moet. Doe dat ook als er bloed in je urine zit. Heb je daarnaast koorts, koude rillingen, pijn in je flank of tussen anus en balzak, of kun je helemaal niet plassen, bel dan meteen en wacht niet tot het spreekuur. Ben je verward of erg benauwd, laat dan iemand anders voor je bellen, en bel 112 als het levensbedreigend voelt.
Wat doet de huisarts
Meestal vraagt de assistente of je wat urine wilt inleveren. Gebruik een schoon potje met een deksel en plas er het liefst in als je een paar uur niet bent geweest, bijvoorbeeld ’s ochtends. Breng het binnen een paar uur naar de praktijk. Lukt dat niet, zet het potje dan in de koelkast.
De huisarts test de urine direct en stuurt een deel naar het lab voor een kweek. Daarmee zie je welke bacterie de ontsteking veroorzaakt en welk middel er het best tegen werkt. Bij koorts of een ziek gevoel voelt de huisarts vaak ook even aan je buik, je flanken en soms via je anus aan je prostaat.
Je hoeft niet op de uitslag van de kweek te wachten. Je begint meteen met een antibioticum dat tegen de meeste bacteriën werkt. Bij een gewone blaasontsteking duurt die kuur meestal een week. Zit de ontsteking dieper, met koorts of een ontstoken prostaat, dan krijg je vaak een ander middel en duurt de kuur soms langer. Na ongeveer een week is de kweek klaar. Blijkt de bacterie niet gevoelig voor je middel, dan stapt de huisarts over op een ander.
- Maak de kuur af. Ook als je je na twee dagen alweer prima voelt. Stop je te vroeg, dan kan de ontsteking terugkomen.
- Neem de tabletten op vaste tijden. Zet een wekker als je dat makkelijk vergeet.
- Bel opnieuw als het niet overgaat. Heb je twee dagen na je laatste tablet nog steeds klachten, neem dan contact op en lever nieuwe urine in.
Krijg je binnen een half jaar twee keer of vaker een blaasontsteking, dan stuurt de huisarts je meestal door naar een uroloog. Die zoekt uit waarom het steeds terugkomt.
Mogelijke oorzaken
De bacteriën die een blaasontsteking veroorzaken, komen meestal uit je darmen. Ze leven rond je anus en kunnen via de plasbuis je blaas in komen. Bij mannen is er vaak iets dat ze daarbij een handje helpt.
- Een vergrote prostaat. Na je vijftigste groeit de prostaat bij veel mannen. Je blaas raakt dan niet meer helemaal leeg, en in de urine die achterblijft, groeien bacteriën makkelijker.
- Nierstenen of blaasstenen. Ook die belemmeren de doorstroming en geven bacteriën een plek om zich te nestelen.
- Een katheter. Heb je er een, of had je onlangs een ingreep aan je blaas of prostaat, dan is de kans groter.
- Diabetes. Bij een hoge bloedsuiker heb je meer kans op infecties, ook in je urinewegen.
- Anale seks zonder condoom. Daarbij kunnen darmbacteriën in je plasbuis terechtkomen.
Wat kun je zelf doen
De antibiotica doen het echte werk, maar met een paar simpele dingen herstel je wat prettiger.
- Drink ruim. Water, thee of melk, tot zo’n 3 liter per dag. Zo spoel je je blaas door. Heb je hartfalen, vraag dan eerst hoeveel je mag drinken.
- Ga als je moet. Hou je plas niet op en neem de tijd om je blaas helemaal leeg te plassen. Ga gerust zitten, dat lukt vaak beter dan staand.
- Neem zo nodig paracetamol. Dat helpt tegen de pijn en het branderige gevoel. Lees de bijsluiter of vraag je apotheker welke dosis bij jou past.
- Laat alcohol en veel koffie even staan. Ze prikkelen je blaas en maken de aandrang erger.
Cranberrysap en andere huismiddeltjes vervangen de antibiotica niet. Bij mannen is er geen reden om eerst iets anders te proberen.
Wanneer kan het een soa zijn
Branden bij het plassen hoeft niet altijd een blaasontsteking te zijn. Een soa zoals chlamydia of gonorroe geeft vaak precies dezelfde klachten. Vooral bij mannen onder de 40 is dat een serieuze mogelijkheid.
Denk eraan als je onlangs onbeschermde seks hebt gehad met een nieuwe partner, als er wit, geel of groenig vocht uit je penis komt, of als je pijn of zwelling in je ballen voelt. Zeg het eerlijk tegen de huisarts. Die weet dan dat er ook een soa-test nodig is, want het antibioticum voor een blaasontsteking werkt niet altijd tegen een soa. Een soa die niet goed wordt behandeld, kan je ook nog aan je partner doorgeven.
Bloed bij het plassen zonder andere klachten
Zie je bloed in je urine maar heb je verder nergens last van, dan is een blaasontsteking minder waarschijnlijk. Het kan dan ook gaan om nierstenen of, minder vaak, iets ernstigers in je blaas of nieren. Laat het daarom altijd nakijken, ook als het na een dag weer weg is.
Veelgestelde vragen
Gaat een blaasontsteking bij een man vanzelf over?
Nee, daar moet je niet op rekenen. Bij mannen kan de ontsteking naar de prostaat of de nieren gaan, daarom behandelt de huisarts het altijd met antibiotica.
Hoe lang duurt een antibioticakuur bij een blaasontsteking?
Bij een gewone blaasontsteking duurt de kuur bij mannen meestal een week. Zit de ontsteking dieper, met koorts of een ontstoken prostaat, dan krijg je vaak een ander middel en soms een langere kuur.
Is een branderig gevoel bij het plassen altijd een blaasontsteking?
Nee, ook een soa zoals chlamydia of gonorroe kan een branderig gevoel geven. Vertel de huisarts daarom of je onlangs onbeschermde seks hebt gehad.
Wanneer moet je met een blaasontsteking direct bellen?
Bel meteen bij koorts, koude rillingen, pijn in je flank of tussen anus en balzak, als je je erg ziek voelt of als je helemaal niet kunt plassen.
